Multiplakacja

Lubię plakaty filmowe, z przyjemnością kolekcjonuję te najciekawsze; niektóre nawet w mają Kieszeniach swoją metkę. Z kolei śmieję się na widok wtórnych, spod sztancy, jak plakaty polskich komedii romantycznych z białym tłem, wielkim, różowym tytułem i ordynarnie wyciętymi postaciami. Gdy więc natknęłam się na to zestawienie... aż zaniemówiłam z wrażenia!

Szanowni Państwo, oto krótki kurs tendencji w światowym plakacie. Widziałeś jeden – widziałeś wszystkie. 

Trend 1: Bo w kinie trzeba mieć plecy. Mnie najbardziej kojarzy się z Pretty Woman, ale pozostałe też jakby wyglądają znajomo...

Trend 2: Oczi cziorne, oczi dziwnyje. Tęczówki pulsują krwią, płoną, zdradzają objawy zaawansowanej zaćmy, a spod powiek wyłażą osy lub... dłonie.

Trend 3: Oczi nie wiadomo, czy cziorne, bo zasłonięte. Przynależność gatunkowa filmów różna – od politycznych po horrory - ale wszystkie wydają się równie ętrygujące.

Szklanka do połowy polska

Zasłuchuję się ostatnio w audiobooku Laska nebeska Mariusza Szczygła (serdecznie Wam polecam, bo choć to zbiór esejów na temat konkretnych czeskich utworów literackich, to nawet nie znając ich - sama wielu nie znam - słucha się z dużą przyjemnością. Laska to pogodna i wywołująca uśmiech gawęda o Czechach, świetne wprowadzenie w kulturę i obyczajowość naszych południowych sąsiadów - z każdym słowem bardziej się w Czechach zakochuję!)

...i dziś (pora skończyć zdanie, które rozpoczęło notkę) trafiłam na ciekawy fragment dotyczący plakatów filmowych, a szerzej - cech narodowych Polaków i Czechów. Szczygieł pisze (czyta):

Dostałem od przyjaciela album o czechosłowackim i polskim plakacie filmowym, gdzie film Sklep przy głównej ulicy na polskim plakacie to dramat psychologiczny, na czechosłowackim - tragikomedia. Film Miłość blondynki polski plakat określa jako "słynny dramat psychologiczny", plakat czechosłowacki - jako "komedię filmową". Plakat do filmu Morgiana Juraja Herza w czechosłowackiej wersji ma kobietę roześmianą, w polskiej - przerażoną, z trupią czaszką na głowie.
(z rozdziału O kurczaku a'la Havel)

Więcej czeskich nut w myślach życzę Wam i sobie! A na koniec - stosowna ilustracja.

La-di-da

Wyszperane w sieci plakaty do Annie Hall – jednego z najlepszych filmów świata. Oczywiście, obiektywnie ;-)

La-di-da po chińsku. Źródło.

Wariacje homarowe (bo przecież nie krabowe!) autorstwa Shawna Feeney.
Nie ukrywam, homar-Allen podoba mi się bardziej niż homar-Keaton.

Ten sam motyw w innym ujęciu. Obrazek stąd.

Piękno w prostocie – grafika z kabrio-garbusem stąd.

Wariacja z deseni – Craig Redman.

Krąg wspomnień – projekt Olly Moss.

Polski plakat wyszperany na zagranicznej stronie :-)

Zabawy cytatem – autor: Mike Onclay.

Proste skojarzenia – allenowski monokl ;-)

Mój faworyt – projekt na bazie pamiętnego filmowego kadru.
Prosty, a ujmujący. Obrazek stąd.

Najbardziej kasowy film Woody'ego Allena

Tak O północy w Paryżu reklamuje dystrybutor, Kino Świat. A ja się zastanawiam: czy dla kogoś, kto nie lubi Allena, fakt, że jego nowy film jest najbardziej kasowy z dotychczasowych, będzie zachętą do obejrzenia? Co ta kasowość nagle zmieni? Nie wspominając, że poza twórczością Allena filmów sto razy bardziej kasowych jest na pęczki :-)

A dla wielbicieli twórcy Annie Hall – czy informacja finansowa będzie miała w ogóle jakieś znaczenie? I czy kasowość filmu Allena będzie kiedykolwiek zaletą na tyle dużą, że warto jako pierwszą eksponować ją w reklamie? :-) Uruchamiam wszystkie swoje reklamowe instynkty i nie rozumiem, do kogo skierowany jest ten komunikat.

Inna kwestia, że – jak słusznie zauważyła Maryna, która odwiedziła mnie w weekend (pozdrawiam serdecznie :-) – ostatnio każdy film Allena promowany jest jako najbardziej jakiś – w zeszłym roku bodaj najzabawniejszy.
 
Tymczasem – odchodząc od dystrybutorskich zabaw słownych – prezentuję oryginalny plakat filmu Midnight in Paris. Co o nim sądzicie? Mnie bardzo się podoba!

W Polsce, niestety, plakat zmieniono (wiadomo, pierwotnie za mało było zbliżeń na znane twarze z dziwnymi grymasami, a za dużo wdzięku ;-), ale spuśćmy na to zasłonę milczenia. Ja czekam na O północy w Paryżu z niecierpliwością – nie tylko dla reżysera, ale i ze względu na Marion Cotillard, za którą przepadam, oraz Owena Wilsona, którego darzę dużą sympatią od czasu The Royal Tenenbaums. Miłego tygodnia, moi drodzy!

Bykowi chwała

Leżąc w sobotę pod kołdrą i walcząc z potwornym kaszlem (póki co, styczeń ewidentnie nie sprzyja mojemu zdrowiu), natknęłam się na program Sam na sam z Franciszkiem Starowieyskim w TVP Kultura. Widowisko zrealizowane w 1970 roku miało na celu przybliżenie twórczości plakacisty (wówczas około 40-letniego) poprzez wyjaśnienie wątpliwości, które najczęściej trapią odbiorców jego prac. Wątpliwości przedstawiał prowadzący program, odczytując pytania od widzów (przekazane wcześniej „telefonicznie i listownie”), Starowieyski odpowiadał na nie, a dodatkowy komentarz prezentowali „adwokat” i „prokurator” (znów ta sądowa konwencja;-). Prowadzący był dość bezbarwny, Starowieyski – w swoim stylu – charyzmatyczny i postrzelony, a jeden z komentatorów – Szymon Kobyliński (w roli oskarżyciela) – ujmująco kompetentny i rzeczowy. 

Wszędzie czaszki, gałki oczne, żebra... Kilka elementów układanki, których używasz za każdym razem – zarzucał Starowieyskiemu Kobyliński

Oglądałam to Sam na sam z fascynacją, ale i nie bez poczucia pewnej egzotyki. Z jednej strony bawił mnie widok niedzisiejszych elementów programu (vide: dwa szeregi pań-telefonistek siedzących w studiu – program nie był nadawany na żywo, więc ich rola nie polegała chyba na rejestrowaniu pytań od widzów ;-), z drugiej – nie mogłam wyjść z osłupienia, że przeszło godzinny program poświęcono dyskusji nad twórczością grafika. Niektóre pytania widzów były bardzo krytyczne, ale uderzała w nich nie tyle ostrość opinii, co w ogóle zaangażowanie w temat twórczości plastycznej. Próbowałam wyobrazić sobie współczesny program, w którym przez 70 minut dyskutuje się o źródłach inspiracji i technikach artysty, omawia warstwę ideową (!) jego plakatów, a widzowie z autentyczną pasją i zainteresowaniem włączają się w rozmowę. I to bez możliwości zdobycia nagrody za najszybciej wysłany SMS ;-)

Jeśli uda Wam się natknąć na powtórkę, obejrzyjcie – przyjemnie ożywcze widowisko, nawet jeśli chwilami anachroniczne. A jeśli należycie do fanów Starowieyskiego lub Kobylińskiego – to już absolutnie obowiązkowo.

P.S. Udało mi się wyszperać niewielki fragment na jutubie. Nie widać, niestety, Kobylińskiego, ale załapały się dzielne panie telefonistki ;-)

Zamaszysty Tomaszewski

Wiadomość o otwarciu w Sopocie retrospektywy Henryka Tomaszewskiego (1914-2005), świetnego polskiego plakacisty, skłoniła mnie do przypomnienia sobie jego prac. Lubię fantazję Tomaszewskiego, jego pozorną niedbałość, zamaszyste, nieregularne linie i mocne plamy koloru. A nade wszystko – zuchwałe wariacje na temat liternictwa (najbardziej znanym spośród plakatów „typograficznych" Tomaszewskiego jest, zdaje się, Żeby Polska była Polską).

Bez wątpienia niektóre z prac artysty nie przetrwały próby czasu (zainteresowanym polecam przejrzenie tej galerii) – parę z nich można postrzegać głównie jako przykład reklamy sprzed dekad czy dawnej stylistyki afiszów filmowych. Ale spora część niezmiennie urzeka – poniższe przykłady z przyjemnością powiesiłabym u siebie w domu. Oczywiście zaraz po tym, jak wygospodaruje wolną ścianę na instalację z kredek ;-)

Prace artysty – nie tylko plakaty, ale i ilustracje do książek, projekty okładek i fotografie – można oglądać na wystawie Henryk Tomaszewski – legenda polskiego plakatu. Dzieło i postać, w Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie od 29 października 2010 do 16 stycznia 2011. Zazdroszczę tym, którzy się wybiorą – nie tylko wystawy, ale i spacerów po Sopocie ;-)

Kino inspiruje

Ibraheem Youssef i ja zdecydowanie nadajemy na tych samych falach! Nie dość, że artysta tworzy świetne plakaty filmowe (w lutym pisałam Wam o kreacjach inspirowanych Tarantino), to jeszcze wybiera tytuły, obok których nie mogę przejść obojętnie! Oto kolejna porcja pomysłów twórcy z Toronto.

 

A tym, którzy jeszcze nie widzieli The Royal Tenenbaums Wesa Andersona polecam bezwzględnie nadrobić zaległości.

Bydlę i suka

Poniżej reklama społeczna przygotowana przez Fundację Viva! z okazji Dnia Praw Zwierząt (22 maja). Podoba mi się pomysł, oparty na użyciu obelżywych słów „odzwierzęcych” wobec ludzi; cenię twórców również za odwagę pokazania w projektach osób starszych, którym – mam wrażenie – często boimy się zwrócić uwagę za bicie czy niedorzeczne szarpanie psa.

Marzy mi się, żeby kampanie tego typu przyczyniły się do wzrostu wrażliwości na krzywdę zwierząt, a przede wszystkim – doprowadziły do zaostrzenia kar za znęcanie się nad zwierzętami... Albo inaczej – by skłoniły opinię publiczną do przekonania, że egzekwowanie tych kar jest niezbędne. Zainteresowanych odsyłam do strony TOZ-u, na której co krok pojawiają się doniesienia o bestialstwie wobec zwierząt – niestety, często karanym tylko symbolicznie.

A więcej o samej kampanii i jej założeniach przeczytacie tutaj.

Zagubione inspiracje

Od pierwszego sezonu oglądam serial Lost. Pewnie dawno bym przestała, gdyby nie mój brat (patrz: drugi komentarz pod notką ;), który dzielnie dopinguje mnie do śledzenia kolejnych odcinków. W tej chwili jestem w plecy o kilkanaście – a tymczasem finał lada moment – ale moja opieszałość nie zmienia faktu, że uważam Lost za świetne widowisko telewizyjne.

Nie jestem wielką fanką wątków fantastycznych ani wszelkiej maści zjawisk nadprzyrodzonych w serialach, ale w tym przypadku zostały one bardzo zgrabnie wplecione w fabułę. I choć finał z pewnością nie rozstrzygnie wszystkich tajemnic, nie usatysfakcjonuje wszystkich widzów, to naprawdę cenię scenarzystów LOST za pomysłowość i konsekwencję w prowadzeniu opowieści. Niezależnie od tego, który sezon oglądałam, co krok zaskakiwały mnie nawiązania do motywów z poprzednich serii, do epizodów, które rok wcześniej przewinęły się na dalszym planie, pozornie nie zwracając niczyjej uwagi. Podoba mi się, że twórcy serialu dbają o to, by wątki się zazębiały, szanują uważnych widzów i kreują historię, która wygląda na spójną i przemyślaną*.

Tym, którzy szukają wciągającego serialu z barwną galerią postaci drugoplanowych, polecam więc Lost (z zastrzeżeniem, by nie zniechęcać się po kilku pierwszych odcinkach). A wszystkim pozostałym serwuję oryginalne plakaty inspirowane serialem. Mój faworyt to oczywiście projekt liczbowo-typograficzny! Autorem jest Ty Mattson.- - - - -
* Tu od razu przypomina mi się inny serial – oglądany z R., Prison Break – gdzie odnosiłam wrażenie, że każdy kolejny odcinek pisany był przez inną osobę. Z wyraźnym zastrzeżeniem, by ta osoba nie oglądała poprzednich.

Quentin według Ibraheema

Nawet się nie obejrzałam, gdy od ostatniego wpisu minął ponad tydzień... A w międzyczasie nazbierało się tyle filmów i książek do odnotowania (nie wspominając już o tych do przemilczenia ;-) Póki co jednak – przyjemność estetyczna!

Ibraheem Youssef to kolejny artysta, na którego stronę natknęłam się przypadkiem, a który z miejsca zachwycił mnie swoją pomysłowością. Youssef zajmuje się różnymi formami twórczości plastycznej, ale dla mnie bezkonkurencyjne okazały się jego plakaty filmowe...

Jeśli znacie fabułę filmów Tarantino, z pewnością docenicie wdzięk Youssefowych nawiązań. Choćby te kredki w różnych kolorach, które przewracają się jak domino, jedna po drugiej... Najmniej podoba mi się chyba Pulp fiction.

Więcej (choć tylko odrobinę ;-) na stronie Ibraheema.

Rewers, lofty i Koralgol

O pobycie w Łodzi wspominałam już m.in. w notce o animacji – a ponieważ w przyszły weekend Łódź przybywa do Torunia z rewizytą – najwyższy czas wynotować październikowe wrażenia! Zdjęć szyldów tym razem przywiozłam niewiele – na szczęście sama nazwa miasta okazała się przyjaźnie krótka ;-)

Nigdy wcześniej nie byłam w Łodzi, ale Ania i Maciek postarali się, abym wywiozła z niej same pozytywne wspomnienia. Pomijając początkowe zamieszanie ze znalezieniem właściwej stacji (i moją próbę opuszczenia pociągu parę minut przed Łodzią Widzew, gdy wagon utknął w chaszczach, a ja dziwiłam się, że „ta stacja taka dzika”...;-)), całe spotkanie przebiegło bez zakłóceń. Oprócz przyjemności typowo towarzyskich – jak rozmowa z Anią przy kawie (po raz pierwszy od bardzo dawna) czy wieczór w klubie Studio 102 – zgromadziłam też parę bardziej uniwersalnych wspomnień, które zamieszczam poniżej.

Jednym z nich był przedpremierowy pokaz filmu Rewers w kinie Charlie. Polecam tym, którzy jeszcze nie widzieli – szczególnie ze względu na świetne aktorstwo (urocza Krystyna Janda jako matrona z nalewką ;-), charyzmatyczna i sprytna Anna Polony, czy zabawny Dorociński, cedzący przez zęby: Nie jem słodkiego. Nie zdążyłem przyzwyczaić się do słodyczy;). Błyskotliwe dialogi czy zaskakujący przebieg samej historii (tu brawa dla scenarzysty, Andrzeja Barta) autentycznie wciągały i bawiły.

Po seansie zastanawiałam się jednak, co tak naprawdę sprawiło, że Rewers zebrał tak wiele ultrapozytywnych opinii. Osobiście gdybym miała wybrać polski film z ostatniego roku czy dwóch lat, który wywarł na mnie największe wrażenie, to wskazałabym raczej na 33 sceny z życia Szumowskiej czy Rysę Rosy... Nie wiem, chyba drzemie we mnie jakieś sztywniackie przekonanie, że naprawdę godne uwagi są filmy (i książki – bo w równej mierze dotyczy to literatury), które mnie poruszają, wywołują silne emocje, pozwalają identyfikować się z bohaterami czy odczytywać w ich zachowaniach własne wątpliwości. A wszelkie lżejsze formy, które zwyczajnie uprzyjemniają czas, cenię mniej – podchodząc do nich z nastawieniem: Można obejrzeć, ale równie dobrze można zobaczyć pięć innych filmów z tej kategorii ;-) [Wyjątek stanowią tu oczywiście rzeczy spektakularnie udane, jak Annie Hall – bo te też na długo pozostają żywe w mojej głowie – ale jest ich jednak niewiele, a tych po prostu niezłych, sympatycznych, wywołujących uśmiech – całkiem sporo.]

A może właśnie nastawienie odwrotne do mojego, czyli obawa, że polskie kino potrafi tylko uderzać w tony patriotyczno-martyrologiczne i nie jest w stanie zaprezentować się z pogodnej strony, powoduje, że Rewers jest przyjmowany tak pozytywnie? Tym bardziej, że film Lankosza dotyczy czasów, które rzadko traktowane są w kinie z przymrużeniem oka. Może przekonanie, że we współczesnym polskim filmie istnieją tylko dwa bieguny – gorycz zaprawiona poczuciem klęski oraz niewyszukany dowcip spod znaku Ciacha, sprawia, że Rewers określa się mianem wyjątkowego? Tak czy owak, dla mnie pozostaje on sprawnie opowiedzianą historią – zabawną, niezobowiązującą, traktującą z dystansem gorzki czas PRL-u, urzekającą autoironią; historią, która dzięki soczystym postaciom (również tym epizodycznym) tworzy wdzięczny materiał na wolne popołudnie. Aha, Poezja, słucham? z pewnością zapisze się z mojej pamięci w kategorii filmowych powitań telefonicznych znacznie silniej niż Miau Pasikowskiego;))

Po seansie w Charliem czekały mnie kolejne atrakcje – uroczy wieczór w Studiu 102 czy przejażdżka po mieście (a przy okazji – marzenia lokalowe z łódzkimi loftami w roli głównej ;-) Następnego dnia za to postanowiliśmy zobaczyć kilka interesujących miejsc w świetle dziennym...

Na pierwszy ogień poszła łódzka filmówka. Po oszałamiającym odkryciu, że legendarna uczelnia to tak naprawdę technikum gazownicze, udało nam się dotrzeć we właściwe miejsce! ;-) Tam powitała nas plenerowo-tekstylna wystawa portretów legend kina – zatytułowana Byli, są i będą (z niej pochodzi zdjęcie powyżej). Następnie przeszliśmy się korytarzami budynków... i wyobraźnia ruszyła pełną parą!

Obie z Anią wybrałyśmy na studiach specjalizację filmoznawczą, więc przeglądanie planów zajęć studentów filmówki budziło w nas lekką melancholię ;-) U mnie dodatkowo działał fakt, że nieraz zdarzało mi się montować filmy w pracy (były to oczywiście produkcje typowo korporacyjne), pisać scenariusze, dogrywać lektora czy dobierać muzykę do zmontowanego materiału – i sprawiało mi to ogromną przyjemność. Dlatego kiedy wyobrażę sobie, że mogłabym spędzać w montażowni całe dnie – i w ten sposób jeszcze zdobywać wykształcenie (!;-) – ogarnia mnie lekkie rozrzewnienie – i wpadam w stan pt. Dlaczego nie można prowadzić kilku żywotów równolegle ;-)

Dość jednak tych marzeń – po melancholijnym spacerze, wybraliśmy się wspólnie do Muzeum Kinematografii. Szczerze polecam wszystkim taką wycieczkę – oprócz wystawy plakatów do filmów Polańskiego (swoją drogą, świetne wyczucie czasu ;-), mieliśmy okazję obejrzeć mnóstwo pacynek z dawnych bajek, szkice do animacji Bolka i Lolka, postaci z Misia Koralgola, projekty kostiumów i scenografii (głównie autorstwa Tadeusza Wilkosza, którego nazwisko pewnie jeszcze zagości na łamach Kieszeni). Zabawnie, sentymentalnie i inspirująco.

Żałuję, że wraz z biletem nie wykupiłam możliwości robienia zdjęć – następnym razem to nadrobię; za to później, podczas spaceru ulicą Piotrkowską (gdzie omal nie złapaliśmy rikszy ;-), rzuciła mi się w oczy niezwykła multikulturowa wystawa... Wyobraźcie sobie, że kot dodatkowo machał łapką! ;-)

Po tym symbolicznym pożegnaniu;-), pognałam z Anią i Maćkiem na dworzec, gdzie – w myśl idei dialogu kultur – czekało na nas osobliwe zaproszenie do dyskusji:

I tak minęła moja pierwsza łódzka niedziela... Próba ukradnięcia jednej z liter sprzed Manufaktury (właśnie, byliśmy też w Muzeum Sztuki i w pijalni czekolady nieopodal;-) zakończyła się – niestety – fiaskiem;-) Gdyby jednak ktoś z Was był w okolicy i zechciał zgarnąć dla mnie część napisu, będę wdzięczna! Może być A. Lubię A. :-)

Czołówki, czyli chylę czoła

Bardzo lubię, kiedy czołówki filmów stanowią coś więcej, niż tylko plansze informacyjne. Kiedy są starannie skomponowane, zaprojektowane tak, że każdy ich kadr stanowi oddzielny, atrakcyjny obraz – albo kiedy układają się w animacje nawiązujące do fabuły filmu. Zdarza się, że zamiast rozległego wprowadzenia z pełnym tytułem, listą dialogową i muzyką, na chwilę rozbłyskuje tylko tytuł – nawet słabo widoczny, ledwie czytelny – i to też stanowi lepsze rozwiązanie, niż banalna seria nazwisk. Mój sentyment budzą – z oczywistych względów;) – napisy początkowe i końcowe z filmów Woody'ego Allena, w których teksty są zawsze białe, pisane od lat tą samą czcionką, wyświetlane na czarnym tle w akompaniamencie jazzowej muzyki. Nie ma tam fajerwerków kolorów czy zaskakujących animacji – a jednak całość zapada w pamięć i funkcjonuje jako znak rozpoznawczy Allena.

Najkrócej rzecz ujmując – lubię, kiedy czołówka nie jest przypadkowa, lecz stanowi pełnoprawny element filmu. Przecież, w tej czy innej postaci, pojawić się musi – dlaczego więc nie wykorzystać jej w twórczy sposób?
Parę lat temu urzekł mnie początek filmu Dziękujemy za palenie – idealnie odpowiadający tematyce działalności koncernów tytoniowych:

A znacznie wcześniej – lista dialogowa Hydrozagadki;) Jednak szczególną rolę w nowatorskim podejściu do napisów początkowych i końcowych odegrał Saul Bass – amerykański grafik i autor animacji.

Jego kariera rozpoczęła się dzięki czołówce do filmu The Man with the Golden Arm Otto Premingera (Złotoręki, 1955, do zobaczenia tutaj), a tempa nabrała dzięki współpracy z Alfredem Hitchcockiem i Martinem Scorsese. Sekwencje filmowe Bassa – jak i jego plakaty filmowe – niezmiennie budzą mój zachwyt. I mimo, że mają po kilkadziesiąt lat, nie przestają inspirować – np. twórców plakatu do Tajne przez poufne braci Coen.

Tutaj pamiętna czołówka z Zawrotu głowy, obok świetne intro do The Human Factor Otto Presingera, a poniżej – początek hitchockowskiego Północ – północny zachód:

Następnie – czołówka Ocean's eleven (tj. pierwowzoru Lewisa Milestone'a z 1960 r.) przygotowana przez Bassa:

Jako ciekawostka – gwiezdna wariacja na temat stylu Bassa;)

A na zakończenie – ilustracje artysty do książeczki Henri's walk to Paris wydanej w latach 60. Czyż nie urocze?:)

P.S. Tak, wiem – to był długi i pstrokaty post;)